Trwa ładowanie...
d3ifqq3

Historia prawdziwego Kopciuszka. Córka biednego chłopa została władczynią wielkiego imperium

Córka biednego chłopa władczynią jednego z największych światowych imperiów? Chociaż wydaje się to zupełnie nieprawdopodobne, właśnie taką drogę przeszła Marta Skowrońska. Co więcej, przyszła caryca Katarzyna I miała najprawdopodobniej polskie korzenie.
Share
Portret Katarzyny I
Portret Katarzyny IŹródło: Jean-Marc Nattier, Domena publiczna
d3ifqq3

Przyszła caryca Katarzyna urodziła się w 1684 lub 1686 roku w Inflantach, które zostały odebrane Rzeczpospolitej przez Szwedów. Otrzymała imię Marta, a jej ojcem był Samuel Skowroński, prosty chłop bądź bardzo zubożały szlachcic, który poślubił kobietę z gminu.

Trudne dzieciństwo przyszłej carycy

Niezależnie od tego, która z wersji jest prawdziwa, można z całą pewnością stwierdzić, że wielodzietna rodzina klepała biedę. Marta nie miała żadnych widoków na świetlaną przyszłość, tym bardziej że już jako kilkulatka została sierotą.

d3ifqq3

Mariusz Świder w książce "Jak stwarzaliśmy Rosję" pisze, że po śmierci rodziców dziewczynkę "pod opiekę wzięła ciotka Anna Wesołowska. Wychowywała, karmiła, ale też edukowała, nauczyła dzieci czytać i pisać".

Katarzyna przyszła na świat w ubogiej chłopskiej rodzinie. Ilustracja poglądowa Canaletto, Domena publiczna
Katarzyna przyszła na świat w ubogiej chłopskiej rodzinie. Ilustracja poglądowa Źródło: Canaletto, Domena publiczna

Inni autorzy podają z kolei, że Marta trafiła na wychowanie do pewnego duchownego w Marienburgu. Gdy i on zmarł na dżumę, sierotą zajął się pastor Ernest Glück.

d3ifqq3

Dziewczyna pracowała u niego jako służąca. Jako kilkunastolatka została prostytutką, świadczącą usługi dla żołnierzy miejscowego garnizonu.

Kochanka cara

Jej życie wywróciło się do góry nogami w 1702 roku. Wszystko za sprawą Rosjan, którzy zdobyli Marienburg i potraktowali Martę jak łup wojenny. Michael Farquhar w książce "Sekrety carów. Intrygi, skandale i zbrodnie Romanowów" stwierdza, że:

"Nastolatka, wojenna branka, była przekazywana z rąk do rąk, mając na sobie li tylko okrywający jej nagość żołnierski mundur, aż w końcu została sprezentowana pięćdziesięcioletniemu marszałkowi polnemu Borysowi Szeremietiewowi".

d3ifqq3

"U boku marszałka, służąc jako praczka lub kochanka, a być może jedno i drugie, wpadła w oko Aleksandrowi Mienszykowowi".

Mienszykow był bliskim przyjacielem i doradcą Piotra Wielkiego. Gdy car zobaczył dziewczynę, ta od razu zawróciła mu w głowie. Jak pisze jeden z biografów monarchy, "zawsze podobały mu się kobiety niezbyt urodziwe, pulchne, z dużym biustem, prymitywne, posłuszne, lubiące zabawę i alkohol". Nic zatem dziwnego, że "Marta, zapewniająca, że woli wódkę od herbaty, spełniała wymogi rubasznego gustu Piotra".

Początkowo nikt nie zwracał uwagi na nową miłostkę cara. Uważano, że będzie ona po prostu kolejną z wielu kochanek, ale Marta – jak później donosił pruski rezydent – "miała taką władzę nad zmysłami Piotra, że czyniła ona cuda".

Sekretny ślub

Władca zapragnął poślubić chłopską córkę i byłą prostytutkę. Pierwsza żona Piotra nie stała już na drodze planowi, bo właśnie zesłano ją do zakonu. W 1705 roku Marta przeszła na prawosławie, przyjmując imię Katarzyna. Dwa lata później odbyła się sekretna ceremonia ślubna.

d3ifqq3

Car nie afiszował się z nowym związkiem, ponieważ "nawet tak potężny władca jak Piotr Wielki miałby trudności z narzuceniem inflanckiej chłopki narodowi rosyjskiemu w charakterze pani".

Dopiero pięć lat później – przed wyruszeniem na wojnę z Turcją – monarcha oficjalnie potwierdził, że Katarzyna jest jego żoną i matką carówien Anny oraz Elżbiety. W marcu 1712 roku doszło zaś do formalnego ślubu w petersburskim soborze Isaakijewskim.

Portret Katarzyny I wykonany w 1717 roku Jean-Marc Nattier, domena publiczna
Portret Katarzyny I wykonany w 1717 roku Źródło: Jean-Marc Nattier, domena publiczna

Niespodziewany awans społeczny nie sprawił, że władczyni zapomniała o swoim pochodzeniu. Jak podkreśla Mariusz Świder w książce "Jak stwarzaliśmy Rosję", Katarzyna sprowadziła do stolicy imperium swojego ukochanego brata Karola, którego "szczerze wspierała". Jego syn Marcin z kolei:

d3ifqq3

"(…) zrobił tu karierę, dosłużył w armii do stopnia generała, został hrabią i senatorem. Córka Karola, Anna, wyszła za mąż za hrabiego Michaiła Woroncowa – przyszłego wielkiego kanclerza państwa rosyjskiego".

"Druga córka Karola Skowrońskiego – Zofia – wyszła za mąż za swojego rodaka, Polaka, księcia Piotra Sapiehę. Mieszkał on czasowo w Petersburgu razem ze swoim ojcem Janem Kazimierzem Sapiehą, który przebywał w tym mieście, pełniąc funkcję feldmarszałka armii rosyjskiej".

Dzięki niej odzyskiwał równowagę

Co do samego małżeństwa Piotra i Katarzyny, to nie było ono idealne. Car wdawał się w liczne romanse, a i jego wybranka nie unikała męskiego towarzystwa. Mimo wszystko – jak trafnie zauważa Robert K. Massie – Katarzyna:

d3ifqq3

"Dzięki niezwykłym przymiotom serca i umysłu umiała nie tylko go koić, bawić się z nim, kochać go, ale także uczestniczyć w jego życiu wewnętrznym, rozmawiać o poważnych sprawach, omawiać zamysły i zapatrywania, dodawać nadziei i wspierać aspiracje".

Piotr Wielki osobiście koronował Katarzynę na carycę Paul Delaroche, Domena publiczna
Piotr Wielki osobiście koronował Katarzynę na carycę Źródło: Paul Delaroche, Domena publiczna

"Jej obecność dodawała mu otuchy, a rozmowy z nią podnosiły go na duchu i sprawiały, że odzyskiwał równowagę".

Nic więc dziwnego, że w grudniu 1721 roku Katarzyna została ogłoszona oficjalnie carycą. Na uroczystą koronację musiała co prawda poczekać do maja 1724 roku, ale było warto:

"Gdy ceremonia sięgała punktu kulminacyjnego, Piotr ujął wykonaną specjalnie na tę okazję koronę, którą zdobiły tysiące pereł, diamentów i innych szlachetnych kamieni (w tym rubin wielkości gołębiego jaja), i zwracając się do zgromadzonych, oznajmił: 'Jest naszą wolą dokonać koronacji naszej ukochanej małżonki'".

"Następnie włożył koronę Katarzynie na głowę i wręczył jej jabłko. Co ciekawe, nie przekazał jej berła, ostatecznego symbolu monarszej władzy"

Osiem miesięcy później Piotr Wielki już nie żył. Zabiła go gangrena lub – jak chcą niektórzy – choroba weneryczna. A jako że nie posiadał męskiego potomka, to właśnie Katarzyna została jego następczynią. Nie cieszyła się jednak długo koroną. Hulaszczy tryb życia i picie na umór sprawiły, że 17 maja 1727 roku ona również wyzionęła ducha.

Przeczytaj również o potomku polskich hetmanów i senatorów, który został carskim generałem. Topił we krwi powstania narodowe

Polskie korzenie rosyjskiego imperium w książce Mariusza Świdra pt. "Jak stwarzaliśmy Rosję" (Wydawnictwo Fronda 2020) Materiały prasowe
Polskie korzenie rosyjskiego imperium w książce Mariusza Świdra pt. "Jak stwarzaliśmy Rosję" (Wydawnictwo Fronda 2020) Źródło: Materiały prasowe

Daniel Musiał – pasjonat historii. Interesuje się głównie XIX wiekiem oraz II wojną światową

  WielkaHISTORIA.pl
Źródło: WielkaHISTORIA.pl

Zobacz także: Brutalna egzekucja Anny Boleyn. Mroczne oblicze Henryka VIII

Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl

d3ifqq3

Podziel się opinią

Share
d3ifqq3
d3ifqq3