Ada albo Żar, ostatni utwór Nabokova, jest niezwykłym projektem literackim. Uwaga autora skoncentrowana jest nie tylko na fabule i języku powieści, ale na planie metatekstualnym. Zamierzeniem Nabokova było stworzenie nie tyle powieści, ale tekstu, w którym zawarłaby się powieść jako gatunek – z jej teorią, historią i odmianami gatunkowymi. Fabuła Ady zawiera w sobie mnóstwo pęknięć, przez które przeziera literackość, i jest to świadomy zabieg autora, który swym pisarskim – kreacyjnym – gestem demaskuje, że to, co czytamy jest tylko – lub aż – tekstem, tekstem o tekście.

Nabokov chce stworzyć summę powieści: Ada ma być zwierciadłem, w którym umiłowany przez wiek XIX i 1. połowę XX wieku gatunek ma się przeglądać. Pisze: „Van i Ada spotkali się w korytarzu i byliby się pocałowali na jakimś wcześniejszym etapie rozwoju powieści w historii literatury” (s. 122); „ Andriej zaraz umrze, oszczędzając Adzie kłopotów z rozwodem, albo w najgorszym wypadku zapakują go do sanatoryjnej powieści, by spędził tam parę ostatnich stron epilogowego sprzątania z dala od rzeczywistości(...)” (s. 630-631). Śladów literackiego charakteru powieści szukać możemy również w licznych aluzjach (i autoaluzjach), cytatach, parafrazach i parodiach. Nabokov sięga do dziedzictwa rosyjskich klasyków: Czechowa, Tołstoja, Puszkina, Lermontowa, Pasternaka, Błoka, Gribojedowa oraz Verne’a , Prousta, Rimbauda, Pascala, Baudelaire’a, Chateaubrianda, Austen, Flauberta, Millera, Wellsa, Szekspira, Manna, Jamesa, Eliota, Poe, Goethego, Maupasanta, Marvella, Racine’a, Lautréamonta, Verlaine’a, Mallarmé’a, Wilde’a.

Ada nie istnieje więc samodzielnie, ale jest przyrośnięta do przeróżnych tradycji, stylów, epok, osób.

Literackość tekstu pełna jest przewrotności, zabawy, chichotu. Nabokov gra: rzuca wyzwanie czytelnikowi – zmuszając go do poszukiwań, wystawiając na próbę jego literacką edukację i literacki słuch, siebie – napisanie imponującej w swych rozmiarach powieści zajęło mu bowiem dekadę i wreszcie – samą literaturę.

Literackość Ady sygnalizuje również status ontologiczny tekstu. To co otrzymuje czytelnik jest wersją Nabokova tekstu napisanego przez Vana Veena. Tekst Vana został zredagowany przez Adę oraz wydawcę (fikcyjnego!), przepisany i podany do druku przez Nabokova – który tym samym wkracza w świat przedstawiony utworu i staje się jednym z jego centrów. Całkiem na miejscu jest więc pytanie, kto jest narratorem powieści i czy możemy zaufać jego słowom?