Po pierwsze: pocztówki. Przy literaturze niemieckiej – z rodziną kajzera na mozaikach z berlińskiego Gedaechtniskirche, przy francuskiej – z Toulouse-Lautrekiem, biblioteką Musée Guimet i fotomontażem, na którym wieżę Eiffela buduje czterokrotnie wyższy od niej dźwig; wnętrze katedry w Monreale przed „Nieszporami sycylijskimi” i „Dziejami wypraw krzyżowych” Runcimana; przed książkami o amerykańskich prezydentach P. – stereoskopia z 1902 r., przedstawiająca stół w Białym Domu, zastawiony do oficjalnego obiadu z okazji wizyty książęcej, „Tryptyk” Bacona przy XX-wiecznej literaturze amerykańskiej, zaś na półeczce z Whitem, Hollinghurstem i albumem Toma of Finland – srebrna czara z British Museum, przedstawiająca dwóch kochanków; wreszcie przed biografiami Goi - „Pies” z „Czarnych obrazów”, przysłany z Prado przez pewnego życzliwego a świetnego pisarza jakoś w okolicach premiery Saturna.

Do tego rozmaite figurki i lalki, zbierane przez P. i ofiarowywane nam przez przyjaciół: jedna z Ugly Dolls, dalej nakręcana zakonnica (pluje ogniem; stoi pod 120 dniami Sodomy), Mała Mi, Zapomniani amerykańscy prezydenci (oczywiście przy pamiętnikach Kissingera), i tak dalej. To skrzydło biblioteki służy P., ma je za plecami, kiedy pracuje przy swoim biurku; moje biurko stoi naprzeciwko, więc kiedy podnoszę wzrok, widzę nad głową P. wpatrzone we mnie trzy oczka Ugly Doll: dwa białe, jedno czerwone.

Po mojej stronie tu i tam pusto z braku miejsca (bo albumy, zajmujące całą głębokość półki), tu i tam garstka zdjęć rodziny i przyjaciół (i, dodam, pocztówka z Audenem pod jego tomikami) i wreszcie dziwactwa –  bo cóż można postawić przed poezją? Japońską szufelkę do okruchów ze stołu (wróbel na gałązce chryzantemy), kampowego amorka, dwa małe obrazki sprezentowane przez znajomych malarzy, wyklejankę Słynnej Poetki (perła w kolekcji, stoi przed jej wierszami). Dwa arcydziwa: narzędzia Męki Pańskiej (krzyż, włócznia, gąbka na kiju, drabina, bicze, itp.), złożone w szklanej butelce jak okręcik, oraz specyficzny zestaw miniatutowych figurek do wielkiej dioramy: ksiądz, kościelny z krzyżem, żałobnicy z wdową, trumna, zestaw wieńców. O niczym bowiem poezja nie mówi tak dużo i tak ładnie, jak o śmierci. A wyżej, w rejonach starych książek medycznych, jakby na dopełnienie – dwie czaszki: gipsowa z Kutnej Hory i plastikowa z modelu do składania. Bo co to za biblioteka bez czaszki? Lew św. Hieronima by się uśmiał!

Że książki mają współlokatorów wymuszonych – to nie dziwi; w domu ich miłośników regały zawsze będą puchły, rozrastały się jak nowotwór, przejmowały przestrzeń przeznaczoną dotychczas na coś innego, więc tak, jak rzeczy wypływają na powierzchnię powodziowej fali, tak i pojawiają się na półkach. Regały przejmują w różnych domach funkcje etażerek, kwietników, szuflad z drobiazgami; ale zdarza się i tak, że wystawione obok książek przedmioty tworzą osobną opowieść, rebusy, aluzje. Jako nałogowy zwiedzacz cudzych bibliotek, zawsze staram się te opowieści odczytać: czasami mówią o właścicielu nie mniej, niż same grzbiety książek.