Gdańska sawantka

źródło: Książki WP    08-07-2011 (00:00)

Johanna Schopenhauer, córka starego rodu gdańskich kupców, Trosienerów, była jedną z najwybitniejszych kobiet swojej epoki, znaną z lekkiego pióra, przyjaźni z Goethem i prowadzenia sławnego salonu w Weimarze. Wychowała się w mieście po trosze prowincjonalnym – przynajmniej takim widziała je z perspektywy kilkudziesięciu lat, poznawszy Paryż, Londyn, Weimar – ale szczycącym się wielowiekową republikańską tradycją. Stąd też mała Johanna od dziecka słyszała imiona republikańskich bohaterów: Cyncynata, Brutusa, Mucjusza Scewoli, Cycerona – pierwsza książka, którą podkradała ojcu to historia rzymska Rollina.

więcej »

Dodawanie jabłuszek

źródło: Książki WP    24-06-2011 (00:00)

Na moich oczach powszechnie zanika w Polsce świadomość, że literatura to również narzędzie pracy – i nie chodzi mi tutaj o pisarzy, redaktorów, krytyków, ale o czytelników właśnie. Że książka służy do pracy nad samym sobą: intelektualnego rozwoju, poszerzania horyzontów, mierzenia się z dylematami, na które nie natrafiliśmy w rzeczywistości pozaliterackiej; literatura uczy nas zresztą nie tylko ludzi, życia i świata, ale i samej siebie.

więcej »

Plan zdjęciowy

źródło: Książki WP    16-06-2011 (00:00)

Prowincjonalni Amerykanie w rolach onirycznych. Współczesna Ofelia pływa, leżąc na wznak, w zatopionym salonie; chłopiec wsuwa dłoń przez odpływ brodziku i sięga do zakazanych, podziemnych krain, pełnych rur i smutku; mężczyzna klęczy na podłodze, w której wyciął okrągłe otwory – teraz spod ziemi biją przez nie snopy światła.

więcej »

Prawdziwy dramat smoleński

źródło: Książki WP    27-05-2011 (00:00)

Mędrkujący szewcy jakoś nie występują dziś zbyt licznie, bo to w ogóle zawód powoli ginący – ale natura nie znosi próżni: od durnego mędrkowania mamy polityków. Literaturą wprawdzie zajmują się rzadko, ale jak już się zajmą, to nie ma czego zbierać.

więcej »

Wycinek rozpaczy

źródło: Książki WP    17-05-2011 (00:00)

Nowa powieść Radosława Kobierskiego, Ziemia Nod to imponujące przedsięwzięcie pisarskie (a, zarazem, wyzwanie czytelnicze): sześćset stron, dziesiątki postaci i niezliczone wątki, wymagające od autora wnikliwych badań, o których w środowisku literackim krążą prawdziwe legendy.

więcej »

Mężczyzna z przeszłością

źródło: Książki WP    20-04-2011 (00:00)

Przez portale internetowe przetoczyła się ostatnio wiadomość o jednej z najbardziej tajemniczych książek na świecie, tak zwanym Manuskrypcie Voynicha z Biblioteki Uniwersyteckiej w Yale. Nowe badania (datowanie radiowęglowe) pozwoliły określić czas powstania kart na lata 1404-1438. Wiadomość to ciekawa, ale nie piorunująca – badania nie pozwalają odpowiedzieć na podstawowe pytanie, brzmiące: czy rękopis jest dziełem średniowiecznym, czy fałszerstwem z przełomu XIX i XX wieku?

więcej »

Wyznania amerykańskiego hodowcy drobiu

źródło: Książki WP    15-04-2011 (00:00)

Ta niepozorna książeczka, odnaleziona na podrzędnym regale w pewnym poznańskim antykwariacie, nie zapowiadała żadnych czytelniczych ekscytacji: ot, stara, płócienna oprawa z wyblakłym tytułem na grzbiecie, jedna z tysięcy, z setek tysięcy ramot, po które nikt nie sięgał od lat – i pewnie długo jeszcze nie sięgnie.

więcej »

Szklane płytki z farmy ciał

źródło: Książki WP    25-03-2011 (00:00)

Dzieciństwo w fotografiach Mann to nie cukierkowa idylla, ale czas odkrywania świata z całą jego grozą i dwuznacznymi powabami: wstydem, śmiercią, seksem; angielszczyzna oferuje nam tu wspaniały zwrot: disturbing images. Obrazy przeszkadzające, zakłócające, zaburzające nasze dobre samopoczucie, bo idące w poprzek przyzwyczajeń.

więcej »